Internationaal Handhaven 1

December 2010

In de afgelopen maanden hebben er een aantal opmerkelijke inbeslagnemingen van schildpadden plaatsgevonden; zowel binnen als buiten de EU.

Juni 2010
In Maleisië zijn in totaal driehonderd schildpadden in beslag genomen van de soort Spinschildpadden (P. arachnoides) en Stralenschildpadden (A. radiata). De schildpadden kwamen rechtstreeks uit Madagaskar, verpakt in twee koffers. De koffers trokken de aandacht van de Douane omdat er beweging in de koffers te zien was.

Juli 2010
In Maleisië zijn bijna vierhonderd Stralenschildpadden en enkele Ploegschaarschildpadden (A. yniphora) in beslag genomen. De dieren waren vanuit Madagaskar gesmokkeld door twee vrouwelijke passagiers. De schildpadden zijn teruggebracht naar Madagaskar.

September 2010
Op 28 september 2010 zijn elfhonderdenveertig Sterschildpadden (G. elegans) in beslag genomen op het vliegveld van Bangkok Thailand. Een 44-jarige Pakistaan had de schildpadden, verpakt in vier koffers, bij zich op een vlucht uit Bangladesh. Hoewel deze schildpadden nog niet met uitsterven bedreigd zijn, gaat het met onttrekking uit het wild van zulke aantallen wel erg hard achteruit.

Oktober 2010
In Duitsland zijn begin oktober bij zes verdachten achtennegentig zwaar beschermde landschildpadden in beslag genomen, waaronder vijf Ploegschaarschildpadden (A. yniphora) en zeventig Spinschildpadden (P. arachnoides) afkomstig van Madagaskar. Ook andere zwaar beschermde soorten zoals Pannekoekschildpad (M. tornieri) en Kleinmanni (T. kleinmanni) zijn in beslag genomen. Vooral de Ploegschaarschildpadden zijn zeer zeldzaam en in het wild bijna uitgestorven. Geschat wordt dat er nog circa honderd exemplaren in het wild voorkomen. Deze inbeslagneming was het resultaat van een onderzoek wat bijna een jaar eerder is ingezet en waarbij nauw is samengewerkt door CITES-autoriteiten, Politie en Douane in Duitsland.

Op een vliegveld in Thailand is een uit Madagaskar afkomstige man gearresteerd omdat hij tweehonderdachttien zwaar beschermde Stralenschildpadden (A. radiata) en enkele Ploegschaarschildpadden (A. yniphora) in twee grote koffers vanuit Madagaskar naar Thailand wilde smokkelen.

Uit bovenstaande blijkt duidelijk dat smokkel in zwaar beschermde schildpadden nog altijd op grote schaal plaatsvindt. Niet alleen in Zuidoost Azië maar ook binnen Europa zijn sommige soorten erg in trek. Vaak komen deze gesmokkelde soorten niet rechtstreeks naar Europa, veelal komen ze via Zuidoost Azië uiteindelijk toch in Europa terecht. Dan worden deze schildpadden binnen de EU als nakweek of in gevangenschap gekweekt aangeboden, veelal met documenten die onder valse voorwendselen zijn verkregen, want in feite komen deze dieren rechtstreeks uit het wild.

Als je ziet om welke aantallen het gaat, ligt het voor de hand om op het gebied van handhaven de krachten te bundelen om deze vorm van criminaliteit tegen te gaan. Wordt het niet eens tijd voor een “EU CITES Enforcement Team” om bovenstaande smokkel, die ongetwijfeld ook lijnen heeft naar de EU, in ieder geval binnen de EU adequaat aan te pakken?

Jaap Reijngoud
Enforcement Support Officer
EU-TWIX / TRAFFIC-Europe

Bron: PDM Dier & Milieu 2010/6

Internationaal Handhaven 2

April 2011

Deze keer wilde ik het hebben over de smokkelmethodes en routing van levende beschermde dieren uit het wild, in het bijzonder de Moorse landschildpad. Het is altijd moeilijk om een betrouwbaar beeld te geven van illegale activiteiten als het gaat om beschermde dieren. Gegevens verzameld tijdens inbeslagnemingen vormen de belangrijkste bron van informatie, hoewel ze niets zeggen over de omvang van deze illegale activiteiten.

Uit cijfers van inbeslagnemingen, verzameld binnen de EU in de periode 2004-2009, blijkt dat er tenminste 2031 inbeslagnemingen hebben plaatsgevonden van levende planten en dieren. 47% van deze inbeslagnemingen betreft levende reptielen, 33% levende planten, 13% levende vogels, 4% levende zoogdieren en 3% overige (onder meer vissen, weekdieren en koraal).
Van de reptielen bestaat 84,5% uit schildpadden, voor het overgrote deel landschildpadden, 9% uit hagedissen, 4.5% uit slangen en 2% uit krokodilachtige. De cijfers laten ook zien dat het percentage schildpadden in de afgelopen jaren steeds iets is toegenomen.
De meest populaire soort die gesmokkeld wordt is Testudo graeca of Moorse landschildpad. 60% van alle inbeslagnemingen betreft deze soort. Het gaat hierbij naar schatting om 4000 levende exemplaren die in beslag zijn genomen. Hoeveel zullen er dan daadwerkelijk wel niet zijn gesmokkeld? Dat is op zich vreemd omdat er met deze soort ook goede kweekresultaten mogelijk zijn.

De belangrijkste landen van oorsprong zijn Algerije (32%), Marokko (29%) en Tunesië (18%). Daarnaast zijn Syrië, Libanon en Turkije ook van belang, maar in veel mindere mate. Binnen de EU zijn Spanje, Frankrijk, Duitsland en Italië de belangrijkste bestemming voor deze soort. Eenmaal binnen de EU grenzen kan distributie door de hele EU op eenvoudige manier plaatsvinden en worden ze vaak als gekweekte exemplaren verhandeld. De smokkelmethodes die worden gebruikt zijn eigenlijk vrij simpel. Ze worden in een voertuig verborgen of in bagage, waarna men per ferry naar de EU landen vertrekt.
Over het algemeen neemt het versturen per postpakket of koeriersdiensten ook aanzienlijk toe, maar dat geldt nu net weer niet voor de Moorse landschildpad. De huidige smokkelmethoden voldoen kennelijk nog.

Ook in Nederland worden regelmatig illegaal ingevoerde Moorse landschildpadden in beslag genomen. De aandacht van Politie Hollands Midden werd getrokken door een advertentie op marktplaats waar Noord-Afrikaanse landschildpadden voor € 100,00 per stuk werden aangeboden. Zowel het gebruik van deze benaming alsook de nationaliteit van betrokkene was aanleiding tot het instellen van een nader onderzoek waarbij uiteindelijk 48 stuks jonge Moorse landschildpadden in beslag zijn genomen. De waarde van dergelijke schildpadden is in Nederland vele malen hoger dan de aankoopprijs in Marokko, waar deze dieren nog openlijk op markten worden verkocht voor € 1,00. De verdachte was net terug van een familiebezoek in Marokko en hoopte mogelijk een deel van zijn reiskosten terug te verdienen met de opbrengst. Helaas voor hem staken oplettende politiecollega’s hier een stokje voor. Zie ook handel in bedreigde diersoorten via Marktplaats.

Jaap Reijngoud
Enforcement Support Officer
EU-TWIX / TRAFFIC-Europe

Bron: PDM Dier & Milieu 2011/2

Internationaal Handhaven 3

Oktober 2011

Deze keer wil ik het graag hebben over CITES snuffelhonden (Wildlife Detector Dogs).
In 2009 organiseerde de WCO (World Customs Organisation) een wereldwijd handhavingsproject met betrekking tot CITES (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora). Door middel van meer controles dan gebruikelijk werden, op één dag, meer dan 4500 beschermde planten en dieren en hun producten in beslag genomen. Dit geeft een redelijk beeld omtrent de omvang van de illegale handel op dit gebied. Voor dergelijke controles is veel mankracht nodig, waardoor dergelijke intensieve controles slechts op zeer beperkte schaal worden uitgevoerd.

Om toch de pakkans te vergroten is in een aantal landen daarom een project gestart met CITES snuffelhonden. Ervaringen tot nu toe wijzen uit dat de kans om illegale CITES goederen, zowel dood als levend, op te sporen, aanzienlijk wordt vergroot. In veel landen, waaronder ook landen binnen de Europese Unie, tonen dergelijke projecten aan dat honden succesvol kunnen worden getraind om ondermeer de geur van olifant ivoor, neushoorn hoorn, levende reptielen en vogels , zeeschildpad schilden, koralen en kaviaar op te sporen. Op de laatste CITES Conferentie in 2010 is daarom besloten het gebruik van deze CITES honden te stimuleren.

De eerste CITES hond is binnen de EU ingezet in 2002. Inmiddels lopen er projecten in Oostenrijk, Tsjechië, Duitsland, Italië, Slowakije en het Verenigd Koninkrijk.
Europa is één van de grootste markten van de wereld als het gaat om wilde dieren en planten en hun producten. CITES handhaving is al enige jaren geen prioriteit meer binnen de EU, maar de inzet van CITES honden kan een positieve bijdrage leveren aan de pakkans van illegale invoer van dieren en hun producten. Ook het opsporen van planten en hun producten behoort wellicht tot de mogelijkheden.

Tot op heden zijn de CITES snuffelhonden binnen de EU voornamelijk ingezet voor de controle van passagiers en hun bagage op luchthavens, maar ze kunnen in principe op alle locaties worden ingezet, zoals vrachtafdelingen van luchthavens, zeehavens, buitengrenzen en Postcentra (pakketten en koeriersdiensten).

WWF Duitsland, WWF Oostenrijk, WWF Hongarije, WWF Italië en TRAFFIC-Europe zijn grote voorstanders van de inzet van CITES honden en zijn, onder leiding van WWF Duitsland, een project gestart om de inzet van CITES snuffelhonden te bevorderen. Dit project wordt mede gefinancierd door de EU Commissie, afdeling General Home Affairs, en heeft tot doel om de huidige inzet van CITES honden binnen de EU te analyseren, de inzet van CITES snuffelhonden te vergroten en het uitwisselen van kennis en ervaring te bevorderen. Ook wordt gekeken naar eventuele begrenzingen van de mogelijkheden, maar vooral ook naar nieuwe gebieden waarin de honden kunnen worden ingezet, zoals de illegale invoer van hout.

In 2012 wordt, in het kader van dit project, een Conferentie in Hongarije georganiseerd waarin de mogelijkheden tot de inzet van CITES honden en de daaraan gekoppelde training methodieken zullen worden besproken.

Jaap Reijngoud
Enforcement Support Officer
EU-TWIX / TRAFFIC-Europe

Bron: PDM Dier & Milieu 2011/5