|
INHOUDSOPGAVE:
VOORWOORD
1. INLEIDING
2. DE LANDSCHILDPAD
3. DE MOERAS/WATERSCHILDPAD
4. DE ZEESCHILDPAD
5. BEDREIGDE DIERSOORT
6. STICHTING SCHILDPADDENOPVANG ALPHEN A/D RIJN
NAWOORD
DOCUMENTATIE
VOORWOORD:
Ik doe dit werkstuk over schildpadden, omdat ik het interessante dieren vind en
er meer over wilde weten. Ik vind het leuk, omdat schildpadden al heel lang op
aarde leven, al sinds de tijd van de dino’s. De dino’s zijn uitgestorven, maar
de schildpadden niet.
1. INLEIDING:
Schildpadden zijn
reptielen, net als krokodillen, slangen, hagedissen enz. Zij leven al 150
miljoen jaar op de aarde en kunnen heel oud
worden. Reptielen hebben 2 kenmerken: ze hebben schubben en leggen eitjes die ze
begraven onder het zand. Alle reptielen hebben een skelet en ademen door hun
longen, daarom moeten reptielen die in het water leven steeds weer boven water
komen om adem te halen. Reptielen zijn koudbloedig en houden van de zon.
Schildpadden zijn de enige reptielen zonden tanden, wel hebben hun kaken scherpe
randen, en hun tong kan niet zo goed bewegen. Daarom zijn het slordige eters.
Ze hebben steentjes in hun maag, die helpen om het voedsel te vermalen.
Landschildpadden en moerasschildpadden eten veel groen, zoals bladeren en
vruchten. Maar moerasschildpadden eten ook wel vis en schaaldieren, net als de
zeeschildpadden.
Een
schildpad heeft 2 schilden: een rugschild en een buikschild. Door deze 2
schilden is hun lijf goed beschermd tegen bijvoorbeeld roofdieren. Als er gevaar
dreigt trekt de schildpad zijn kop, staart en 4 poten in zijn schild en blijft
zitten waar hij zit, want hij kan niet wegrennen. Het schild is een soort doos
van botten en daaroverheen zit hoorn, dit is een stof waar bijvoorbeeld onze
nagels van gemaakt zijn. De wervels en de ribben van de schildpad zijn in het
schild gegroeid, daarom kan de schildpad niet uit zijn schild kruipen.
Alle
schildpadden leggen hun eieren, die zo rond zijn als een pingpongbal, in een
zelf gegraven kuil in het zand. De meeste schildpadden leggen tussen de 2 en 20
eieren per keer, maar zeeschildpadden leggen er soms wel meer dan honderd. Als
de vrouwtjes klaar zijn met eieren leggen, dekken ze de kuil goed af. Ze broeden
de eieren niet zelf uit, dat doet de zon. Wat er uit de eieren komt, hangt af
van de temperatuur in het nest. Als het koeler is dan 28 C°, dan komen er
mannetjes uit de eieren, als het warmer dan 31 C° is, dan komen er vrouwtjes uit
de eieren. Meestal is de temperatuur iets lager dan 30 C°, dan komen er evenveel
mannetjes als vrouwtjes uit. Na ongeveer 6 weken komen de jonge schildpadden uit
de eieren en moeten zelf uit het zand kruipen. De jonge zeeschildpadden moeten
dan zelf de weg naar zee zien te vinden. Er worden er veel opgegeten door
vogels, hagedissen enz., maar toch blijven er nog genoeg over.
Er zijn
meer dan 200 soorten schildpadden, die kun je verdelen in 3 groepen:
- de
landschildpad
- de moeras/waterschildpad
- de zeeschildpad
2. DE LANDSCHILDPAD:
Landschildpadden leven op het land.
Ze hebben een hoog, bol schild en sterke poten. Ze leven meestal in warme
gebieden, zoals de woestijn, steppe en savanne. Ze zitten daar vaak tussen
rotsen en onder stuiken.
Aan het buikschild van een
landschildpad kun je zien of het een mannetje of een vrouwtje is. Bij vrouwtjes
is het buikschild plat, bij mannetjes is het hol en zij hebben een langere
staart dan de vrouwtjes. Het holle schild is nodig om tijdens de paring niet van
het vrouwtje af te rollen. Ook hebben mannetjes schildpadden een soort nagels
aan hun voorpoten, daarmee houden ze tijdens het paren de rand van het schild
van het vrouwtje vast.
In de winter graven de
schildpadden die in koudere gebieden wonen zich in de grond om een winterslaap
te houden, anders zouden ze doodvriezen. Ook landschildpadden die in warme
gebieden leven, worden één keer per jaar traag en verliezen hun eetlust. De
winterslaap duurt ongeveer 5 maanden, maar kleinere soorten en jonge
schildpadden hebben een kortere winterslaap, omdat ze tijdens hun winterslaap
natuurlijk niet eten en ze op een gegeven moment weer voedsel nodig hebben.
Griekse landschildpad
Griekse landschildpadden leven niet alleen in Griekenland, maar in heel
Zuid-Europa. Het verschil met andere landschildpadden is, dat het schild boven
de staart uit 2 delen bestaat, bij andere soorten bestaat dit uit 1 stuk. Ze
kunnen goed klimmen en graven. Doordat mensen graag een Griekse landschildpad
als huisdier wilden hebben en ze de schildpadden niet bij een winkel gingen
kopen, maar gewoon uit de natuur meenamen, ging het niet zo goed met de Griekse
landschildpad. Nu is het vangen verboden en gaat het weer iets beter met ze.
Russische vierteenschildpad
Russische vierteenschildpadden leven in Centaal Azië. Ze hebben 4 tenen in
plaats van 5 en de beenplaten op het rugschild zijn ruw en bestaan uit kleine
ringen.
Reuzenschildpad
Reuzenschildpadden leven op de Galapogos eilanden (voor de kust van
Zuid-Amerika) en op de Seychellen (een eilandengroep in de Indische Oceaan). Ze
zijn de grootst op land levende schildpadden en kunnen wel 1 meter hoog en 350
kilo zwaar worden. Ze zijn daardoor wel heel langzaam. De reuzenschildpad kan
heel oud worden, zeker 150 jaar en sommige zelfs 200 jaar! Vroeger werden ze
door zeemannen meegenomen als voedsel voor op de boot.
3. DE MOERAS- OF
WATERSCHILDPAD:
Moerasschildpadden leven niet alleen
in moerassen, maar ook bij beekjes, poelen, rivieren en meren, daarom worden ze
ook wel waterschildpad genoemd. Moerasschildpadden kunnen heel goed en snel
zwemmen. Dat komt omdat ze zwemvliezen tussen hun tenen hebben en een afgeplat
schild.
Roodwangschildpad
Roodwangschildpadden leven in Noord-Amerika en houden erg van de zon. Ze hebben
een rode vlek op hun wang vanaf hun oog. Roodwangschildpadden zijn de meest
populaire schildpadden ter wereld, ze worden vaak als huisdier gehouden. Helaas
gaat dit vaak fout, mensen kopen een klein, schattig schildpadje, maar weten
niet dat ze 20 tot 30 centimeter groot kunnen worden en kunnen bijten als ze in
nood zijn. Ook kunnen roodwangschildpadden ziektes aan mensen overbrengen. Mijn
moeder heeft vroeger ook een klein roodwangschildpadje gehad, maar wist er
eigenlijk ook niet veel van. Hij is dan ook niet zo oud geworden.
Slangehalsschildpad
Slangehalsschildpadden leven in Australië. Ze leven niet alleen in het water,
maar ook op het land. Als een slangehalsschildpad zich helemaal uitstrekt, is
zijn nek en zijn kop langer dan de rest van zijn lijf. Het zijn echte
vleeseters, ze eten bijvoorbeeld kreeften, wormen en kikkers. Als de
slangehalsschildpad gaat jagen, schiet zijn nek opeens naar voren en zuigt hij
zijn prooi op. Als hij zelf in gevaar is, spuit hij een stinkend spul op zijn
aanvaller, net als een stinkdier.
Bijtschildpad
Bijtschildpadden leven in Noord-Amerika. Zijn buikschild is veel kleiner dan bij
andere schildpadsoorten. Ze hebben een grote kop en dikke nek. Deze kunnen ze
helemaal intrekken, omdat het schild aan de voorkant omhoog staat.
Bijtschildpadden zijn alleseters, ook dode dieren. Vroeger gebruikte de politie
bijtschildpadden om vermiste lijken op te sporen door ze aan een touwtje in het
water te laten. Een paar maanden geleden is er een bijtschildpad in een sloot
bij Boskoop gevonden. Deze is naar de Stichting Schildpaddenopvang Alphen aan
den Rijn gebracht, daar worden allerlei soorten schildpadden opgevangen.
Europese moerasschildpad
Europese moerasschildpadden leven in Zuid–Europa. Ze zijn groen of zwart en hun
lijf is vrij klein. Om hun iris hebben ze een fel gele rand en ze hebben ook
gele puntjes of streepjes op hun kop. Europese moerasschildpadden zijn erg
schuw, je zult ze dan ook niet snel te zien krijgen.
4. DE ZEESCHILDPAD:
Zeeschildpadden leven in de zee, ze zijn nog beter aan water aangepast dan de
moerasschildpad. Hun schild is nog platter en de tenen van hun voorpoten zijn
aan elkaar gegroeid en lijken zo op roeispanen. Daardoor kunnen ze nog sneller
zwemmen.
Alle zeeschildpadden moeten
regelmatig boven water komen om adem te halen, omdat ze longen hebben en geen
kieuwen. Zeeschildpadden kunnen niet hun kop, staart en poten in hun schild
trekken. Ze leven voornamelijk in warmere zeeën, maar de lederschildpad komt
soms ook in koudere zeeën voor. Hun eieren leggen ze wel altijd op warme
stranden, ook wel legstranden genoemd, daarom zwemmen zeeschildpadden soms hele
grote afstanden per jaar. Er is eens een dikkopschildpad vrouwtje per satelliet
gevolgd. Zij zwom van Californië in Amerika naar Japan: 12.000 kilometer! Alleen
de vrouwtjes gaan aan land om eieren te leggen, de mannetjes blijven altijd in
zee, ze paren ook in zee.
Zeeschildpadden halen hun
voedsel uit zee, maar wat ze eten is verschillend per soort en per leeftijd. Een
lederschildpad eet bijvoorbeeld kwallen, een dikkopschildpad eet mosselen en
oesters (met hun sterke kaken kunnen ze schelpen zo openkraken) en jonge
zeeschildpadjes eten vooral kleine zeebeestjes.
Zeeschildpadden kunnen zoute
tranen huilen. Ze doen dit om extra zout kwijt te raken, net als andere dieren
plassen.
Er zijn 7 soorten
zeeschildpadden:
Lederschildpad
Lederschildpadden zijn de allergrootste schildpadden, ze kunnen wel 600 kilo
zwaar worden en 2 meter lang. Ze hebben geen rug– of buikschild, maar ze hebben
een hele stevige huid wat op leer lijkt. Leder is een oud woord voor leer,
vandaar zijn naam. Op zijn rug lopen 7 richels van kop naar staart.
Lederschildpadden eten bijna alleen maar kwallen en heel veel, soms wel zijn
eigen gewicht per dag!
Karetschildpad
Karetschildpadden eten sponzen. Bijna geen een ander dier doet dat.
Kemps zeeschildpad
Kemps zeeschildpadden zijn de zeldzaamste van allemaal. Ze leggen bijna allemaal
hun eieren op 1 strand in Mexico.
Groene zeeschildpad
Groene zeeschildpadden zijn de enige zeeschildpadden die alleen planten eten.
Alleen de jonkies eten wel vlees. Ze worden ook wel soepschildpadden genoemd,
omdat ze vroeger gevangen werden voor in de soep. Dit is nu bijna op de hele
wereld verboden.
Dikkopschildpad
Dikkoppschildpadden hebben enorm sterke kaken en door hun kaakspieren hebben ze
een hele dikke kop.
Platrugschildpad
Platrugschildpadden leven alleen bij Australië. Ze hebben een erg dun schild,
waar je zo met je nagel doorheen kunt drukken.
Warana
Warana´s komen om eieren te leggen allemaal tegelijk het strand op, soms wel met
10.000. Het lijkt dan wel of ze het af hebben gesproken.
5. BEDREIGDE DIERSOORT:
De schildpad is een bedreigde diersoort (vooral de zeeschildpad), niet alleen
omdat er zo weinig jongen overleven, maar door de mens. Een paar voorbeelden
zijn:
-
De mens vervuilt de zee, een
plastic zak ziet een zeeschildpad aan voor een kwal en als ze die dan opeten,
stikken ze.
-
De mens vindt de eieren en
het vlees van de schildpad heel lekker. Van het schild maken ze
siervoorwerpen, zoals sieraden, brilmonturen, kammen enz.
-
Soms komen zeeschildpadden
in visnetten terecht en verdrinken ze.
-
De mensen willen zonnen op
legstranden en verstoren zo de nesten van de zeeschildpadden.
Er wordt nu wel wat gedaan
om de zeeschildpad tegen uitsterven te beschermen, er worden bijvoorbeeld
zeeschildpadboerderijen in zee opgericht, waar zeeschildpadden worden gekweekt.
Ook zijn er dierenbeschermers, zoals het Wereld Natuur Fonds, die de eieren uit
de nesten halen en ze uit laten komen in een broedmachine en daarna de jonge
zeeschildpadden loslaten bij de zee. Ook zorgen ze ervoor dat de legstranden
verboden worden voor mensen. De Rangers van het Wereld Natuur Fonds hebben
bijvoorbeeld in 1994 bijna 1 miljoen gulden bij elkaar gebracht. Daarvan hebben
ze legstranden op het Griekse eiland Zakynthos gekocht. Toen dat strand een tijd
geleden bedreigd werd door een brand hebben ze ervoor gezorgd dat het strand
beschermd werd door er schermen neer te zetten
6. STICHTING
SCHILDPADDENOPVANG ALPHEN AAN DEN RIJN:
In 1979 is de familie van den Bosch begonnen met opvang van schildpadden die
mensen niet meer wilden hebben of die gevonden werden in de natuur. Dit deden ze
in hun eigen huis. Het was eigenlijk een asiel, maar dan niet voor honden of
katten, maar voor schildpadden. Er werden zoveel schildpadden gebracht, dat ze
in 1990 een Stichting op hebben gericht en in 2002 naar een mooi, groot pand
zijn verhuisd, waar de schildpadden heel veel ruimte hebben. De stichting zorgt
voor:
-
opvang van land- en
moerasschildpadden, afkomstig van mensen thuis of organisaties zoals de
dierenbescherming en de dierenambulance door heel Nederland;
-
voorlichting over het houden
van en de verzorging van land- en moerasschildpadden;
-
educatie over land-, moeras-
en zeeschildpadden. Scholen kunnen bijvoorbeeld een bezoek brengen aan de
schildpaddenopvang en een rondleiding krijgen of een speurtocht doen.
Je kunt de schildpaddenopvang
bezoeken, maar je moet wel entree betalen. Dit geld gebruiken ze voor het
verzorgen van de schildpadden. Schildpadden hebben veel warmte nodig, dus de
energiekosten zijn heel hoog en ze moeten natuurlijk eten en eventueel
medicijnen hebben. Ook moeten de bassins waarin de waterschildpadden zitten goed
gezuiverd worden. In het winkeltje kun je allerlei schildpaddenartikelen kopen,
de opbrengst hiervan gaat ook naar de Stichting. Er werken veel vrijwilligers,
deze mensen krijgen geen geld voor het werk dat ze doen. Je kunt geen
schildpadden kopen bij de opvang, wel kun je informatie krijgen hoe je het beste
met je schildpad om kunt gaan (als je er dan persé een wilt kopen in een
dierenwinkel, maar eigenlijk willen ze dat zoveel mogelijk tegengaan). Bij de
opvang leggen de schildpadden wel eieren, ze laten ze echter niet uitkomen,
omdat er anders geen plaats meer zou zijn voor schildpadden die echt opvang
nodig hebben. Als een schildpad bij de opvang gebracht wordt, wordt deze eerst
een tijdje alleen gezet om te kijken of hij geen ziektes heeft. Daarna wordt
gekeken in welke ruimte de schildpad het beste past. Hierbij letten ze op
grootte en soort. Er is geen bepaalde tijd dat schildpadden mogen blijven,
sommige zijn er al 20 jaar. Soms krijgen de schildpadden een nieuw tehuis bij
dierentuinen in binnen- en buitenland of bij mensen die er heel veel verstand
van hebben. De mensen die een schildpad brengen, moeten wel een bepaald bedrag
betalen, hiervoor kunnen ze de schildpad weer een tijdje verzorgen. Ook is het
mogelijk om de schildpad een tijdje te brengen als je bijvoorbeeld op vakantie
gaat. Je moet dan per dag een bepaald bedrag betalen.
Ik vond het erg interessant
bij de schildpaddenopvang en raad iedereen aan om er ook eens een kijkje te gaan
nemen
NAWOORD:
Ik vond het maken van dit werkstuk wel leuk, maar wel moeilijk. Gelukkig heeft
mijn moeder mij een beetje geholpen. Ik heb er wel veel van geleerd, ik weet nu
veel meer over schildpadden dan eerst.
DOCUMENTATIE:
Ik heb alle informatie die ik heb gebruikt voor dit werkstuk gevonden op
internet (zoeken met Google op: schildpadden). Ook heb ik veel informatie en
plaatjes gehaald uit de TamTam´s van de Rangerclub van het Wereld Natuur Fonds
waar ik lid van ben en heb ik informatie gekregen bij de Stichting
Schildpaddenopvang Alphen aan den Rijn!
© 2004
Justin Heijtmeijer uit Alphen aan den Rijn
|
Terug naar pagina werkstukken & speurtochten
